Pantofelki Matki Boskiej – najpiękniejszy kwiat jesieni!

Rzadko kiedy tradycyjna nazwa tak dobrze oddaje urodę kwiatu. Działki kielicha tojadu (Aconitum) ze względu na kolor i kształt kojarzyły się z obuwiem jakie nosiła Maryja.

Po lewej: tojad Aconitum napellus na rycinie z 1887 r. Fot. commons.wikimedia.org Po prawej: Kwitnące tojady Fot. Roger Hyam | Getty Images

Warto poznać tę piękną roślinę, która zachwyca szafirowymi kwiatami w jesiennym ogrodzie.

Błękitna piękność

Tojady to rośliny rozpowszechnione na całej północnej półkuli. Kilkanaście gatunków rośnie dziko w Polsce. Kto nie widział łanów niebieskich kwiatów spacerując po Tatrach, być może kojarzy je z wiejskich ogródków, czy przydrożnych kapliczek. Wysokie, rzucające się w oczy „kłosy” szafirowych i błękitnych kwiatków (a fachowo – działek kielicha) prezentują się wyjątkowo okazale, i to w czasie, gdy inne niebieskie rośliny dawno już przekwitły. To, co obserwujemy to najczęściej kwitnące mieszańce gatunków Aconitum napellus i Aconitum Andersii. Ze względu na późną porę kwitnienia, atrakcyjne liście i relatywnie niewielkie wymagania siedliskowe, są lubiane przez ogrodników. Mimo niewinnej polskiej nazwy, mają one jednak swoją mroczną stronę.

Najbardziej trująca z roślin

Według legendy, tojadem otruto Arystotelesa. We wszystkich zestawieniach najbardziej niebezpiecznych kwiatów ogrodowych, tojad zdecydowanie wiedzie prym. Nic dziwnego – toksyny w nim zawarte mogą doprowadzić do śmiertelnego zatrucia. Choć takie sytuacje są niezwykle rzadkie, to jednak w Wielkiej Brytanii, gdzie ogrodnictwo jest „narodowym hobby” praktykowanym przez dziesiątki milionów obywateli, zdarzały się przypadki śmierci po kontakcie z tojadem. Może z tego powodu w obcych językach tojad ma mniej wdzięczne nazwy takie jak „hełm diabła” czy… „ kaptur mnicha”. Trujące są wszystkie części rośliny, także sok, który znajduje się w łodydze. Należy więc uważać wstawiając „Pantofelki Matki Boskiej” do wazonu, zarówno ścinając je, jak i myjąc potem naczynie po kwiatach. Z drugiej jednak strony, trujące rośliny otaczają nas cały czas. Równie niebezpieczne są przecież choćby dobrze znane konwalie. Kto więc zachowuje należytą ostrożność – pracuje w ogrodzie w rękawiczkach, broni przed dostępem do rośliny dzieci i domowe zwierzęta, ten może być spokojny.

Informacje o uprawie

Tojady to wysokie byliny. Ich rodzimym środowiskiem są lasy i zarośla, dlatego w ogrodzie najlepiej posadzić je w rozproszonym cieniu. Gleba, w której rosną może być przeciętna, ale bogata w substancje organiczne, nie za sucha i nie za morka. Tojady są roślinami długowiecznymi, posadzone raz, będą kwitły przez wiele lat. Można próbować też dzielenia i samodzielnego rozmnażania roślin wiosną, ale trzeba liczyć się z tym, że taki zabieg może przez pierwsze 2-3 sezony ograniczyć kwitnienie. Kwiaty tojadu pojawiają się pod koniec lata. Najpóźniej kwitnącym gatunkiem, który zdobi aż do późnej jesieni jest Aconitum carmichaelii. Najczęściej w sprzedaży można znaleźć rośliny niebieskie i szafirowe, ale zdarzają się też oryginalne odmiany o kwiatach białych i różowych. Liście tojadów również są bardzo dekoracyjne, mocno powcinane, ciemnozielone lub żywo zielone. Roślina ta mimo słusznego wzrostu nie wymaga podpierania, o ile zapewnimy jej mało eksponowane na wiatry stanowisko. Ze względu na wysokość (do 1,8 m) tojady warto umieszczać z tyłu rabaty. Najlepszymi towarzyszami są dla nich trawy ozdobne (miskanty, śmiałek darniowy, proso rózgowate), rdest himalajski, i kwitnąca w podobnym terminie świecznica.

Fot. Tom Hilton | Filckr

Pola Madej-Lubera
Pola Madej
Stylistka i dziennikarka mody od kilkunastu lat związana z kobiecymi mediami lifestylowymi. Wielbicielka warszawskiej Starej Ochoty, gdzie mieszka. Pasjonatka ogrodnictwa i działalności społecznej. Szczęśliwa mama dwójki dzieci. Prowadzi bloga o ogrodniczym stylu życia www.weekendwogrodzie.com

Dodaj komentarz: